Türkiye'den Suudi Arabistan’a CEO İhracatı
![Türkiye'den Suudi Arabistan’a CEO İhracatı](/sites/default/files/styles/1094x630/public/news/T%C3%BCrkiye%27den%20Suudi%20Arabistan%E2%80%99a%20CEO%20%C4%B0hracat%C4%B1%201.png.webp?itok=DSInnZyi)
Dünya gazetesinden Kerim Ülker'in haberine göre, sağlıktan ulaşıma, madencilikten giyime birçok sektörde Suudi şirket ve kuruluşları yönetimlerini Türk CEO’lara emanet etmeye başladı.
2021'de yüzde 90’a yakın düşüş yaşayan ve çeyrek milyar dolara gerileyen ihracat, 2022 yılında 1 milyar doları aştı, 2023'te ise 2.6 milyar dolara ulaştı. Ekonomi alanındaki bu iyileşme yeni bir dönemin de kapısını araladı.
Birçok Türk şirketi 500 milyar dolar yatırımla hayata geçecek olan NEOM adı verilen yeni teknolojik şehir projesine başlayan Suudi Arabistan’a yatırım yapmak için kolları sıvadı. Eczacıbaşı ve Abdi İbrahim gibi önde gelen firmalar da bunların arasında.
Suudi Arabistan, yeni yatırım ve hızla artan ihracatla Türk markalarını değil, Türk yöneticilerini de ülkeye davet etmeye başladı. Geçmiş yıllarda Körfez ülkelerinde Batılı yöneticiler revaçtaydı, şimdi ise Suudi Arabistan'da Türk yöneticiler ön plana çıkıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde yoğun olan “expat” yani yabancı çalışanların yerine yavaş yavaş Türk profesyoneller tercih edilmeye başlanmıştı. Bu konuda en katı ülkelerden biri kabul edilen Suudi Arabistan’da da bu dönüşüm başladı ve şirketlerin üst yönetiminde Türkler yöneticilerin sayısı giderek artmaya başladı. İşte Suudi Arabistan'daki Türk CEO'lar...
Forbes’un listesinde: Dr. Fatih Mehmet Gül
Suudi Arabistan’da profesyonel iş hayatının dikkat çeken ilk Türk yolcularından biri Dr. Fatih Mehmet Gül. Bir hekim ve uluslararası sağlık yöneticisi olan Dr. Gül, Forbes tarafından En İyi 50 Sağlık Lideri listesine giren ilk Türk yönetici. Tıp eğitiminin ardından ABD’deki ünlü eğitim kurumları Cornell Üniversitesi ve Harvard İşletme Okulu’nda eğitim gören Dr. Gül, Acıbadem Hastaneleri’nden de aldığı tecrübeyi Ortadoğu’nun en büyük gruplarından olan ALJ Group ile geliştirdi.
![](/sites/default/files/inline-images/WhatsApp%20Image%202024-07-23%20at%2018.30.10%20%281%29.jpeg)
Körfez’in en önemli sağlık gruplarından Fakeeh’te üst yönetici ve CEO gibi unvanlara yükselen Gül, Suudi Arabistan’daki başarılı birçok hastane ve klinik projelerinin yanı sıra, Birleşik Arap Emirlikleri’nde Orta Doğu’nun ilk çevre dostu, LEED sertifikalı üniversite hastanesi olan, Dubai’nin ilk üniversite hastanesi unvanına sahip Fakeeh Üniversite Hastanesi’nde CEO’luk yapıyor.
Gül, devasa proje NEOM’daki ilk hastaneyi kuran ve geliştiren isim oldu. Önde gelen bir doktor ve sağlık hizmetleri yöneticisi olan Dr. Gül, Newsweek tarafından Suudi Arabistan’ın en iyi hastanesi olarak seçilen Dr. Soliman Fakeeh Hastanesi’nin İcra Kurulu Başkanlığı görevini yürütüyor.
925 milyar dolarlık fona bağlı şirkette Türk CEO
Körfez Bölgesi’nde oldukça tanınan bir isim olan Tolga Sezer'i transfer eden Suudi Arabistan devletine ait Public Investment Fund (PIF) Suudi fonunun başında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Mohammed bin Salman Al Saud bulunuyor. Dünyanın en büyüğü olan PIF’in yönettiği varlıkların büyüklüğü 925 milyar dolar. Public Investment Fund tarafından yeni kurulan şirketi Badael, İcra Kurulu Başkanlığı görevine geçen yıl Tolga Sezer’i atadı.
![](/sites/default/files/inline-images/WhatsApp%20Image%202024-07-23%20at%2018.30.10.jpeg)
Koç Holding ile profesyonel iş hayatına atılan Sezer, Unilever, Yıldız Holding, Aujan, Al Safi gibi sadece bölgenin değil, dünyanın da en önemli şirketlerinde yöneticilik yaptı. 2023 öncesinde Solico Group’un CEO’su olan ve 1 milyar doları aşan geliri yöneten Sezer, Badael’in sigarayı azaltma vizyonuna öncülük etmek ve Krallıktaki herkesin yaşam kalitesini iyileştirmek çalışacak.
Yolcular Türk kaptana emanet
Dünyanın en büyük Kamu Yatırım Fonu olan PIF, Türkiye’nin 4 büyük havalimanında üst düzey yönetici olarak görev alan tek yönetici olan Ersel Göral’ı Suudi Arabistan’ın en gözde havacılık yatırımı olarak dikkat çeken başkent Riyad Kral Salman Uluslararası Havalimanı (King Salman International Airport) Başkan Yardımcısı unvanıyla kadrosuna kattı.
![](/sites/default/files/inline-images/WhatsApp%20Image%202024-07-23%20at%2018.32.18.jpeg)
Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu PIF tarafından projelendirilen ve ülkenin “2030 Vizyonu” çerçevesinde yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım ile hayata geçirilecek göreve atanan Göral’ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapacağı Kral Salman Uluslararası Havalimanı, 120 milyon yolcu/yıl kapasiteli olacak ve 6 pisti bulunacak.
Ersel Göral, 2019 Stevie İş Ödülleri’nden “Dünyada Yılın Ulaştırma Yöneticisi” kategorisinde bronz ödül kazandı. 2020 yılında ise Business Life dergisi tarafından Türkiye’de iş dünyasına yön veren 50 CEO arasına seçildi. Göral’ı yakında Riyad Kral Salman Uluslararası Havalimanı’nın CEO’su olarak görebiliriz.
İlk mayolu defilenin arkasındaki isim
Vision 2030 kapsamındaki en ilginç adımlarından biri de mayıs ayında düzenlenen mayo defilesiydi. Defile Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz tatil beldesi Ummahat Adası’nda düzenlenen Kızıldeniz Moda Haftası sırasında Faslı tasarımcı Yasmina Qanzal’ın tasarımlarıyla Regis Red Sea Resort’ta yapıldı.
Red Sea Global projesinin bir parçası olan bu defilenin fikir babası ise GAP, Gucci ve Swarovski gibi markalarda yöneticilik yapmış, dünyada modaya yön veren 500 isim arasında seçilen Burak Çakmak.
![](/sites/default/files/inline-images/WhatsApp%20Image%202024-07-23%20at%2018.34.33.jpeg)
Birleşmiş Milletler’e bağlı kurumlarda da çalışan, dünyaca ünlü Parsons Moda Tasarım Okulu’nda moda dekanı olarak beş yıl görev yaptıktan sonra Cambridge Üniversitesi’nde ders veren, Çakmak, 2021 yılında Suudi Arabistan Kültür Bakanlığı bünyesinde kurulan Moda Komisyonu’nun İcra Kurulu Başkanlığı (CEO) görevine atandı.
AMAK'ın yönetim kurulu üyesi Şahin
Almasane Alkobra Mining Company (AMAK) Yönetim Kurulu Üyesi Savaş Şahin, geçmişte AMAK’ın CEO’luğunu da yaptı. Eurogold, Inmet Metal Mining gibi Türk ve Avustralyalı şirketlerde çalıştı. 2010-2017 yılları arasında Koç Holding’e ait Demir Export CEO’su da olan Savaş, 2022 yılında ESAN’ın CEO’su ve Yönetim Kurulu Üyesi oldu. Bu görevinden Mart 2024’te ayrılan Şahin, hemen ardından AMAK’taki yeni görevine atandı.
![](/sites/default/files/inline-images/Ads%C4%B1z%20tasar%C4%B1m%20%2815%29.png)
Geçmişi 1967 yılına dayanan AMAK, altından çinkoya çeşitli madenlerde faaliyet gösteriyor. AMAK’ın Masane Madeni ve Guyan açık ocağı, yılda 25 bin ons altın üretim kapasitesine sahip. Suudi devinin portföyünde bulunan maden ocaklarında 105 bin 600 ons gümüş, 42 bin ton çinko, 22 bin ton bakır üretim kapasitesine sahip.
Suudi madencilik şirketini yönetecek
AMAK yönetimi, CEO görevini yürüten Christopher Gerard Warwick’in yerine Nihat Soyer’i atadığını duyurdu. Bu atama ile birlikte ilk kez Suudi bir ağır sanayi şirketi kaptan köşkünde dümeni Türk bir yöneticiye emanet etmiş oldu.
Dedeman, Ciner, Cengiz Holding gibi şirketlerin madencilik iştiraklerinde 30 yıllık deneyimi olan Soyer, Arnavutluk, Kırgızistan ve Suudi Arabistan’da hem açık ocak hem de yer altı madenleri projelerinde yer aldı. Türk CEO, Avustralya Madencilik ve Metalurji Enstitüsü, Suudi Mühendisler Konseyi (SCE) üyesi. Soyer’in yöneteceği AMAK şirketi, geçtiğimiz yıl Türk devi Esan Eczacıbaşı ile bir ortaklık anlaşması imzalamıştı.
AMAK’ın yanı sıra Esan Eczacıbaşı ve Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Arab Mining Co. Suudi Arabistan’da endüstriyel madencilik alanında 1 milyon Suudi riyali (267 bin dolar) sermayeli bir ortaklık kurma konusunda niyet mektubu imzalamıştı. Kurulacak ortaklığın yüzde 45’şer payı Esan Eczacıbaşı ve AMAK’a, geri kalan yüzde 10’u ise Arab Mining’e ait olmuştu.